Wie Rubio’s speech in München bekijkt, ziet een duidelijk programma: een nostalgie naar koloniale glorie en “enorme rijken”. Kolonialisme een afgesloten hoofdstuk? Ziehier: het is verheven tot Amerikaanse beleidsstrategie.
Ik weet het: het is druk en we hebben hier eigenlijk allemaal geen tijd voor, maar ik zou iedereen willen aanraden de speech van VS-minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio in München te lezen / bekijken. Het is een eerbetoon aan imperialisme en de glorie van Europa's koloniale verleden, en een belofte dat verleden terug te brengen.
Rubio is expliciet: hij wil geen democratisch Europa aan zijn zijde (zoals we ook zagen in zijn campagnetoespraak voor Viktor Orbán). Hij wil terug naar het oude Europa, “dat schepen uitzond naar onbekende, niet in kaart gebrachte zeeën en onze beschaving voortbracht”.
Hij wil terug naar een wereld waarin “de missionarissen, pelgrims, soldaten en ontdekkingsreizigers van het [Westen] vanaf zijn kusten uitstromen om oceanen over te steken, nieuwe continenten te koloniseren/te bevolken, en enorme rijken op te bouwen die zich over de hele wereld uitstrekken”.
Lees die zin nu nog eens. Dit is de Amerikaanse Secretary of State die oproept tot een terugkeer naar een wereld van “enorme rijken die zich over de hele wereld uitstrekken”. Voor alle woke critici die vinden dat er nog steeds te veel over kolonialisme gepalaverd wordt, ziehier: het is tot Amerikaanse beleidsstrategie verheven.
Zijn betoog is glashelder: alles liep fout voor Rubio, “in 1945, toen [het Westen] voor het eerst sinds het tijdperk van Columbus aan het krimpen was”. De naoorlogse rechtsorde, de zelfbeschikking van volkeren, democratie, mensenrechten, sociale welvaart, antiracisme - dit is waar het allemaal is ontspoord.
Het duidelijkste voorbeeld van dit verval, voor Rubio, zijn de “antikoloniale opstanden” in de 20e eeuw. Europa moet zich niet schamen voor zijn koloniale geschiedenis, nee, het moet zich schamen voor het verlies van de koloniale geest! Het moet het vertrouwen en de energie vinden om opnieuw met een koloniale blik de toekomst tegemoet te treden.
Witte, christelijke Europeanen zijn uitgenodigd tot dit westerse imperium voor de 21e eeuw, maar laat het duidelijk zijn: enkel als vazal van de VS, die de weg desnoods ook alleen kan bewandelen. “Wij zijn bereid, als het nodig is, dit alleen te doen”, concludeert Rubio.
...
Wat zijn de beloftes voor de bevolking in dat uitdijende rijk? “Commerciële ruimtereizen en baanbrekende kunstmatige intelligentie”, in Rubio’s woorden. Vorstelijk absolutisme ontmoet neo-imperialisme en ontmoet de toekomstvisie van Elon Musk.
Het is een wereld van extreme welvaartsconcentratie - dat is waar “commerciële ruimtereizen en baanbrekende kunstmatige intelligentie” toe leiden en waaraan ze ten dienste staan - van totalitaire repressie (zoals we in Minneapolis zien) en van structurele geopolitieke instabiliteit, precies zoals we die zagen in het pre-1945-tijdperk dat Rubio romantiseert.
...
Je zou verwachten dat onze politici al even geen koloniale dromen meer koesteren en streven naar een maatschappij die daar haaks op staat, nee? Dat ze de uitnodiging tot autoritarisme afwijzen?
Dat zou je denken. Maar vanuit de Belgische entourage van Theo Francken in München - bij monde van Joren Vermeersch - lezen we: "wat Rubio betreft: topkerel, topspeech, topvisie". De totale capitulatie. Dit is de grootste politieke partij van ons land. En die deelt dus klaarblijkelijk de visie van een man die expliciet oproept tot een imperialistische beschavingsstrijd volgens laat-19e eeuws model, waarbij alle naoorlogse verworvenheden op de schop mogen. Ik las Jorens bericht vijf keer, maar het staat er echt.
Ik zal eerlijk zijn: ik vind dit beangstigend. Misschien was ik altijd veel te naïef over de democratische credentials van N-VA, maar dit vind ik oprecht verbijsterend. In de steun voor Rubio's visie zien we de krijtlijnen voor een zeer donkere en nakende toekomst. Ook hier zien we nu voorstellen voor milities in het genre van ICE.
Ook hier wordt druk gezet om vormen van protest en sociale mobilisatie te criminaliseren. Ook hier zien we hoe onze minister van Defensie voor zijn MAGA alliantie bereid blijkt het internationaal recht opzij te schuiven. Ook hier zien we een onwil om de macht van big tech democratisch aan banden te leggen. "Realpolitik" heet dat - een andere term voor capitulatie.
Bron: DeWereldMorgen, donderdag 19 februari 2026 - Dimitri Van Den Meerssche
Dimitri Van Den Meerssche is professor internationaal recht aan de Queen Mary University of London.